Emmauskerk officieel een rijksmonument

Nieuwegein - De Emmauskerk in Nieuwegein heeft officieel de status van rijksmonument gekregen. Vrijdag overhandigde Susan Lammers, algemeen directeur van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) het monumentenschild aan Hans de Vries, lid van de Emmauscommissie.

Lammers handelde namens minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Rianne Letschert. Wethouder John van Engelen, leden van de geloofsgemeenschap en inwoners van Nieuwegein waren getuige van het moment. De aanwijzing is het sluitstuk van een traject dat in september 2025 begon, toen de RCE de Emmauskerk voordroeg als rijksmonument. Met de formele aanwijzing krijgt de kerk nu maximale bescherming en blijft ze behouden voor toekomstige generaties.

Geen kerk op het eerste oog

Wie het gebouw voor het eerst ziet, herkent het nauwelijks als kerk: er is geen kerktoren, en alleen een kruis op de gevel verraadt de religieuze functie. De Emmauskerk, gebouwd in 1976-1977, is een ontwerp van architect Ton Alberts en beeldend kunstenaar Arnold Hamelberg. Hun samenwerking was zo intensief dat Alberts het later omschreef als ‘samen één potlood vasthouden’.

Het resultaat is een gebouw met vrijwel geen rechte hoeken en een speels karakter. Van binnen is het interieur sober en bescheiden - de plattegrond volgt de structuur van een slakkenhuis, met centraal een verdiept stiltecentrum waar water, vuur, aarde en lucht samenkomen.

Post 65-erfgoed

De RCE omschreef de kerk eerder als ‘een toonbeeld van de democratisering van de kerken’. Het gebouw vertegenwoordigt de maatschappelijke en religieuze vernieuwingen van de jaren zeventig, toen traditionele kerkvormen werden losgelaten ten gunste van multifunctionele, kleinschalige gebouwen.

De Emmauskerk is onderdeel van een aanwijzingsprogramma voor monumenten uit de periode 1965-1990, ook wel Post 65 genoemd. Die periode kenmerkte zich door economische groei, democratisering en sociale vernieuwing. De Emmauskerk past daar goed in: het gebouw is ook na decennia nog in gebruik bij de katholieke gemeenschap, migrantengemeenschappen en voor niet-religieuze bijeenkomsten.

Nederland telt ruim 63.000 rijksmonumenten. De Emmauskerk is daar een van de jongste van.