Het interieur van woon-en atelierschip De Zwerver.
Het interieur van woon-en atelierschip De Zwerver. Foto: Cisca de Ruiter
update

Woon- en atelierschip De Zwerver komt naar Museumwerf Vreeswijk

Algemeen

NIEUWEGEIN • Woon- en atelierschip De Zwerver van kunstenaar Nieuwenkamp arriveert zaterdag 30 oktober bij Museumwerf Vreeswijk. Het schip gaat naar de werf voor groot onderhoud. De Museumwerf is blij met de komst van dit legendarische schip met het bijzondere, originele oudhollandse interieur

UPDATE: Wegens onvoorziene omstandigheden komt De Zwerver niet op maandag 25 oktober, maar pas op op zaterdag 30 oktober aan. De geplande rondleiding op woensdag 27 oktober komt daardoor te vervallen. 

Thuishaven
Aanvankelijk vertrok De Zwerver naar de Edamse Scheepswerf Groot voor groot onderhoud. Edam was geen willekeurig gekozen bestemming. Vanuit vertrekpunt Naarden is Edam over water goed bereikbaar.

Maar belangrijker was dat het stadje ooit Zwervers thuishaven was. Kunstenaar Wijnand Otto Jan Nieuwenkamp (1874-1950) was er geliefd nadat hij Edam begin twintigste eeuw op tekeningen en etsen had vereeuwigd. Hij ging er uiteindelijk wonen en liet de stad een rijke erfenis na.

De Zwerver werd door de Edamse bevolking met groot enthousiasme ontvangen. In de planning was genoeg tijd ingeruimd voor een bezoek aan het atelierschip. Er vonden rondleidingen plaats en een lezing over Nieuwenkamp en zijn schip.

Naar de Museumwerf
Naarmate de Edamse werfbaas De Zwerver beter leerde kennen, groeide zijn twijfel over de veiligheid van het schip op zijn helling. Omdat hij bang was het kwetsbare interieur te beschadigen, blies hij de werfbeurt op het laatste moment af. De vraag rees waar De Zwerver dan op korte termijn naar toe zou kunnen.

Museumwerf Vreeswijk bood uitkomst. Het toeval wil dat op de helling binnenkort een plek vrijkomt, zodat De Zwerver daar direct naartoe kan. Als alles goed gaat, arriveert het atelierschip op zaterdag 30 oktober bij de Museumwerf. Op 1 november wordt het schip op de helling getrokken.

Omdat De Zwerver bijzonder cultuurhistorisch erfgoed is, toont de Museumwerf dit graag aan het publiek. De intentie is dan ook om rondleidingen te organiseren. Wanneer die gelegenheid zich voordoet, is echter nog onbekend. Houdt daarom de website en de social media kanalen van de werf in de gaten.

Kunstenaar Nieuwenkamp
Kunstenaar Wijnand Otto Jan Nieuwenkamp (1874-1950) was de ontwerper en mede-bouwer van De Zwerver (1900). Hij voorzag haar interieur van glas-in-lood, houtsnijwerk, tegeltableaus en onderdelen uit oude slooppanden. Bij De Zwerver bevindt de verrassing zich dus vooral aan de binnenzijde. Daar waan je je in een achttiende-eeuws grachtenpand.

Nieuwenkamp en zijn vrouw Anna Wilbrink (1871-1954) en hun kinderen woonden aan boord en trokken rond door Nederland, België en Duitsland. Nieuwenkamp gebruikte het schip ook als atelier, drukkerij, exporuimte en verkooppunt van zijn werken waarvan een deel tot op de dag van vandaag in verschillende musea is te zien. In 1949, een jaar voordat de kunstenaar stierf, verkocht hij zijn geliefde Zwerver.

Bed and Breakfast
In 2011 kwam het schip zonder ligplaats in handen van Stichting Museum Nieuwenkamp (opgericht in 1949). Museumwerf Vreeswijk gaf die stichting de gelegenheid een nieuwe functie en ligplaats voor De Zwerver te vinden door het atelierschip gedurende de periode 2011 – 2015 onderdak te verlenen. Het schip werd daarbij opengesteld voor het publiek.

Nadat Jachthaven Naarden De Zwerver wilde opnemen in het businessplan en een vaste plek vrijmaakte voor het schip als bijzondere Bed and Breakfast, kon worden overgegaan tot een grootscheepse restauratie. Daartoe vertrok De Zwerver eind 2014 naar een scheepswerf in Delft. In 2016 keerde het schip nog even terug naar Vreeswijk voor deelname aan erfgoedmanifestatie VreeswijkVolVaart! waarna het schip koers zette naar haar nieuwe bestemming in Naarden.

Nu, vijf jaar later, heeft de Museumwerf het atelierschip weer eventjes in haar midden.