'Bouwen aan de ziel van Nieuwegein'
Nieuwegein - Nieuwegein bestaat ruim een halve eeuw. De stad is in die tijd volwassen geworden, maar oogt soms ook een beetje sleets. Hoe moet het verder met Nieuwegein? Voor welke uitdagingen staat de stad en wat kan er beter? Daarover laten bestuurders, deskundigen en bewoners hun licht schijnen in deze serie. In deze aflevering: Nieuwegeiner Martin Koot, schrijver, cultureel aanjager en (muziek)vrijwilliger. “Deze stad is nog lang niet wat zij zou kunnen zijn.”
Hoe kijk jij naar het culturele landschap van Nieuwegein? “Dan zie ik toch vooral leegte. Kijk, het verenigingsleven is goed; scouting, sport, van alles. Daar vinden veel mensen hun plek. Maar cultuur? Vooral voor jongeren? Daar schiet Nieuwegein echt tekort. Veel jongeren die ik ken zeggen: ‘Nieuwegein? Wat moet ik daar?’ Dat doet pijn. Als je een stad wil die lééft, moet je zorgen dat mensen zich verbonden voelen. Dat ze zich gezien weten. Cultuur helpt daar enorm bij.”
Hoezo? “Cultuur is een middel om mensen bij elkaar te brengen, om cohesie te creëren, om een stad een ziel te geven. Een stad bouw je niet alleen met stenen, maar ook met sociale structuren. Veel mensen zijn ooit in Nieuwegein komen wonen, simpelweg omdat ze er een betaalbaar huis konden krijgen. Maar er écht leven… dat is een stap verder. Om dat leven op gang te brengen, is cultuur belangrijk. Kijk, DE KOM staat als een huis. Een prachtig theater, goede programmering, prima muziekschool met een mooi aanbod aan cursussen. Veel Nieuwegeiners weten het te vinden. Maar laagdrempelig is het niet. Nieuwegein heeft nog een wereld te winnen als het gaat om cultuur voor álle inwoners. En vooral jongeren hebben daarin een plek nodig.”
Veel talent, maar onzichtbaar
Heeft Nieuwegein veel talent? “Ja joh, ontzettend veel! Altijd als ik ergens een beetje prik, gebeurt er iets. Een singer-songwriter die net in een woonproject komt wonen en meteen optreedt. Jong talent dat zich meldt bij jongerencentrum Plein 34. Er zitten echt pareltjes tussen. Of neem de Nieuwegeinse hiphopscene. Die gasten zijn echt topniveau! In de hiphopscene wordt dat erkend, maar hier in de stad weet bijna niemand dat. Dus ja, er gebeurt van alles in Nieuwegein, in slaapkamers, zolders en studio’s, maar het blijft vaak onzichtbaar.”
Wat moet er gebeuren om Nieuwegeins talent zichtbaarder te maken? “We moeten het talent een podium geven, letterlijk en figuurlijk. Er zijn al best veel plekken waar dat kan. Denk aan restaurant Hudson op de Markt, waar we zijn neergestreken met het AkoestiCafé, maar ook het theatercafé van DE KOM, de Zeepfabriek, de bibliotheek en Geinbeat. Dat zijn allemaal potentiële podia waar lokale makers, jongeren met name, vaker terecht zouden moeten kunnen. Dan gaat de cultuur in de stad echt leven. Laagdrempelig, toegankelijk, betaalbaar. Dáár zit de sleutel.”
'Als jij denkt: ik wil ook wel wat doen… doe dat dan!'
De Zeepfabriek als creatieve hotspot
Wie moet dat oppakken? De gemeente? Of de inwoners? “Wij, de stad, de mensen zelf. Je kunt wel achteroverleunen en zeggen: ‘Gemeente, doe wat’, maar dat is te makkelijk. Als je vindt dat iets er niet is, ga dan kijken wat jíj zelf kunt doen. Dat betekent niet dat de gemeente geen rol heeft - integendeel, die heeft een hele belangrijke rol in het faciliteren. Maar het begint bij mensen die opstaan, ideeën bedenken, energie stoppen in de stad.”
Je noemde de Zeepfabriek… “Ja natuurlijk. Dat is één van de weinige stukken cultureel erfgoed van Nieuwegein. En het ligt op een fantastische plek. Het verhaal daarvan verkoopt zichzelf. Net zoals bij de Werkspoorkathedraal in Utrecht of de Prodentfabriek in Amersfoort - zodra je er staat, vóel je het. Het is zo’n logische plek voor cultuur en creativiteit dat je er bijna niets méér voor hoeft te bedenken. De Zeepfabriek kan dé creatieve hotspot van Nieuwegein worden. Niet elitair, maar warm, sfeervol, uitnodigend en laagdrempelig. Precies wat de stad mist.
Festivals als verbindende motor
Je pleit al langer voor meer festivals in Nieuwegein. Waarom? “Omdat die ontbreken. Geinbeat is een breed en toegankelijk festival, maar heel veel meer is er niet. Terwijl: juist festivals trekken mensen, verbazen, verbinden. Kijk, Nieuwegeiners zijn vaak afwachtend. Als je ze vraagt: ‘Willen jullie een festival?’ zeggen ze waarschijnlijk vaak ‘nee’. Maar zet een mooi festival neer en ze komen, hoor. Je moet het gewoon dóen.”
Wat voor festivals mis je vooral? “Een festival met Nederlandstalige muziek zou hier bijvoorbeeld knetterhard werken. Volkszangers die ik zelf niet goed ken, maar waar duizend man voor staat te juichen. Er is een grote FC Utrecht-achterban en die sfeer past daar perfect bij. Ik weet niet of ik de juiste persoon ben om dat te organiseren, maar dat iemand het moet doen, staat vast.”
Oproep: 'Zet je schouders eronder'
Wat is jouw ideale culturele toekomstbeeld voor Nieuwegein? “Dat het heel normaal is als je op een willekeurige woensdagavond denkt: ‘kom, even de stad in, eens kijken wat er speelt’. Dat je ergens binnenloopt, warmte voelt, mensen ontmoet, een bandje hoort. Niet eens in de zoveel tijd een culturele opleving, maar constant leven. Op meerdere plekken, in meerdere vormen - muziek, theater, comedy, festivals. Een stad waar het normaal is dat er altijd wel iets gebeurt. Waar cultuur, muziek, theater, comedy en ontmoeting vanzelfsprekend onderdeel zijn van het dagelijks leven. Een stad waar mensen zich thuis voelen omdat ze elkaar tegenkomen. Dat zou ik fantastisch vinden. Dan heeft Nieuwegein een ziel gekregen.”
Tot slot: wat is jouw oproep aan inwoners die dit lezen? "Als jij dit inspirerend vindt en denkt: ik wil ook wel wat doen… doe dat dan! Meld je bij akoesticafe.nl of bij het Vrijwilligershuis. Zet je schouders eronder. Bedenk iets. Organiseer iets. Het is zó leuk - en zo belangrijk. Nieuwegein wordt beter als we het samen maken.”