Nieuwegeins Kamerkoor brengt Johannes Passion tot leven
Nieuwegein - In de Barbarakerk in Vreeswijk klinkt op zondag 22 maart een van de meest aangrijpende werken uit de muziekgeschiedenis: de Johannes Passion van Johann Sebastian Bach. Een uitvoering van het Nieuwegeins Kamerkoor, samen met vocale solisten van topniveau en het Utrechtsch Studenten Concert.
Een bijzondere uitvoering, niet alleen vanwege de muzikale kwaliteit, maar ook door het verhaal achter de totstandkoming ervan. We spraken met dirigent Arno van Wijk en voorzitter Hennie Schwarze over de keuze voor dit monumentale werk en het proces dat eraan vooraf ging.
Een koor met geschiedenis en ambitie
Schwarze steekt van wal: “We bestaan al meer dan veertig jaar. We begonnen ooit met een groep die gewoon graag wilde zingen, met een voorkeur voor het klassieke repertoire. In de jaren heeft het koor zich enorm ontwikkeld.” Van Wijk vult aan dat die ontwikkeling ook verwachtingen schept: “Bij een kamerkoor mag je een bepaalde kwaliteit verwachten, zowel in de keuze van de muziek als in de uitvoering ervan. Iedereen die mee wil zingen doet een stemtest. Dat is geen examen, maar wel een moment waarop ik kan horen of iemand kan zingen en het niveau aankan. We zijn een klein koor, zo’n dertig leden. Dan moet je grotendeels zelfstandig je partijen kunnen zingen.”
Van idee tot uitvoering
Hoe het repertoire tot stand komt? Schwarze legt uit dat het bestuur de hoofdlijnen uitzet. Binnen die kaders gaat vervolgens de muziekcommissie aan de slag. Van Wijk: “We brainstormen over wat we kunnen doen: wat is haalbaar, wat is financieel verantwoord? Langzaam ontstaat dan een idee dat we aan het bestuur voorleggen. Uiteindelijk geven zij de goedkeuring.”
Voor deze productie werd gekozen voor de Johannes Passion. Waarom niet de bekendere Matteus? Schwarze is duidelijk: “De Matteus Passion doet iedereen al.” Van Wijk knikt instemmend, maar benadrukt ook de muzikale en praktische redenen. “De Matteus vraagt een veel grotere bezetting. De Johannes is compacter en daardoor geschikt voor een kleiner koor. Persoonlijk heb ik ook iets meer met dit werk. Het is dramatischer van karakter. Matteus beschrijft wat er is gebeurd. Johannes was de leerling die Jezus het meest liefhad, zijn verhaal is emotioneler. De Johannes Passion wordt vaak gezien als het kleine zusje, maar dat vind ik gezien de twee zo verschillende evangeliën niet terecht.” Schwarze: “Het gaat er soms heel heftig aan toe. Het is dwingend, agressief, meelevend, heel erg emotioneel. Alles zit erin.”
‘Het gaat er soms heel heftig aan toe. Het is dwingend, agressief, meelevend, heel erg emotioneel. Alles zit erin’
Een uitdaging van formaat
Voor de koorleden was de repetitieperiode intensief, maar ook verrijkend. “Je krijgt zo’n groot boekwerk voor je neus met heel wat noten om te zingen”, vertelt Schwarze. “En het lastigste stukje is het stukje met heel weinig tekst.” Maar twee woorden: wo-hin? “Dat gaat zo snel. Je moet extreem scherp zijn, anders ben je te vroeg of te laat.” Van Wijk lacht: “Het komt steeds op een andere tel. Er zit geen logica in de inzet. Het gaat in een heel hoog tempo, alsof je de paniek in het koor voelt. Er zitten meer uitdagingen in het stuk, maar gelukkig zijn er ook rustpunten. Daarin kun je even lekker in de muziek hangen.”
De dirigent is vooral ook trots op de inzet van de koorleden. “Een groot deel van het koor had dit nog nooit gezongen. Het was echt een ontdekkingstocht. Ze hebben hun tanden erin gezet. Een groot compliment aan het hele koor.”
Meer dan muziek
Naast de muzikale uitdaging was er ook een praktische. Schwarze: “Dit is een ambitieuze productie, ook financieel. Als koor bestaan we dankzij de zelfredzaamheid van alle leden, maar dit hadden we niet op kunnen brengen. Zonder fondsen was dit simpelweg niet gelukt. Van Wijk besluit met een blik op de toekomst: “Het is bijzonder dit werk in Nieuwegein te kunnen uitvoeren. Hoe vaak is zo’n stuk hier te horen? Als het aan mij ligt is dit het begin van een traditie. Elke twee jaar?”
Concert op zondag 22 maart om 15:00 uur, met pauze. Entree: 30 euro (stadspashouders betalen 10 euro, jongeren t/m 18 jaar 15 euro). Kaarten: www.nieuwegeinskamerkoor.nl.