Imkers bezorgd om nieuw hoornaarbeleid
Joëlla de Koning
Regio - Imkers in de regio maken zich zorgen nu de provincie Utrecht de grootschalige bestrijding van de Aziatische hoornaar afbouwt. Dat besluit, eerder deze maand aangekondigd door de provincie, betekent dat nesten voortaan alleen nog worden verwijderd in de buurt van Natura 2000-gebieden, op drukbezochte plekken of bij acuut steekgevaar.
De Aziatische hoornaar, die jaagt op honingbijen en andere bestuivers, vormt een groeiende bedreiging voor bijenvolken en biodiversiteit. Imker Han Buijze uit Linschoten zag de beleidswijziging al aankomen. “Utrecht is niet de eerste provincie die deze keuze maakt. Volgens Europese regels moet je eerst proberen zo’n invasieve soort te stoppen, maar op een gegeven moment zie je dat provincies overstappen naar beheersen. Dan zeggen ze eigenlijk: we hebben ons best gedaan, maar het lukt niet meer.” Gevolg van dit besluit is ook dat gemeenten - vanuit het oogpunt van veiligheid - zorg moeten dragen voor het verwijderen van nesten, terwijl ze daar volgens de imker nog totaal niet op voorbereid zijn.
De Nieuwegeinse imker Hans de Vos deelt zijn zorgen. “Ik sta er een beetje dubbel in. Ik heb gezegd: als het dit jaar erger wordt dan vorig jaar, dan stop ik als imker. Het heeft geen zin meer.” Hij wijst op de bredere impact: “De Aziatische hoornaar eet niet alleen bijen, maar ook vlinders en libellen. Een nest eet gemiddeld zo’n 11,3 kilogram aan insecten. Dat zijn zo’n 100.000 insecten. Dat gaat een enorm probleem opleveren voor de biodiversiteit, en zelfs voor de fruitteelt, want er zijn straks minder bestuivende insecten. Mensen beseffen vaak niet dat 70 procent van ons voedsel afhankelijk is van bestuiving. Het gevaar is onzichtbaar, maar als het te laat is, zijn de gevolgen groot.”
De afgelopen jaren hebben vrijwilligers samen met de imkers veel tijd gestopt in het zoeken van de nesten. Nu niet alle gevonden nesten meer worden verwijderd, komt een groot deel van die motivatie in het geding.
Buijze wijst op de zogenoemde ‘stofzuigermethode’, waarbij nesten met speciaal materieel worden verwijderd. “Zo’n installatie kost al snel tienduizend euro. Dat kun je als vereniging niet zomaar ophoesten.” De Vos voegt toe: “Je zou veel moeten investeren om het echt onder controle te krijgen. Maar zoals het vaak gaat, wordt er pas geïnvesteerd als het te laat is.”
Nederland leert te weinig van de ervaringen in Frankrijk en België, vindt De Vos. “We zien dat in die landen het aantal imkers en bijenvolken enorm is afgenomen en het probleem uiteindelijk vanuit de centrale overheid opgepakt wordt. Men krijgt daar inmiddels inzicht in de omvang van het probleem voor de biodiversiteit en de economische schade. In Frankrijk spreekt men van dertig miljoen euro schade per jaar. Het wordt dus hoog tijd dat de overheid stappen gaat ondernemen.”
Beide imkers benadrukken dat het belangrijk blijft om nesten op te sporen en te melden via waarneming.nl. De lente is daarvoor een cruciaal moment: jonge koninginnen vliegen nu uit om kleine nestjes te bouwen op beschutte plekken. Bij overlast of steekgevaar door een nest in de directe omgeving is het mogelijk een melding te sturen naar invasieve.exoten@provincie-utrecht.nl.