Provincie Utrecht: warmtetransitie gaat door, ook met vol stroomnet

Regio - De provincie Utrecht presenteert een nieuwe handreiking waarmee gemeenten de verduurzaming van woningen kunnen voortzetten, ook nu het elektriciteitsnet onder grote druk staat en de beschikbare capaciteit vanaf juli 2026 beperkt is.

Het elektriciteitsnet in de provincie Utrecht raakt steeds voller. Nieuwe of zwaardere aansluitingen laten op zich wachten door groeiende wachtlijsten. Toch wil de provincie haar doel halen: klimaatneutraal in 2050. Om gemeenten daarbij te helpen, bracht de provincie de handreiking Netbewuste warmtetransitie – doorpakken in tijden van netcongestie uit.

“Juist nu is het zaak om koers te houden én slim te handelen”, zegt Van Essen, gedeputeerde Energietransitie bij de provincie Utrecht. “Om gemeenten daarbij te helpen hebben we deze handreiking ontwikkeld. Want met een netbewuste warmtetransitie kunnen we blijven doorpakken in tijden van netcongestie.”

Drie actielijnen

De handreiking beschrijft drie actielijnen voor gemeenten. De eerste is isolatie als fundament. Een goed geïsoleerd huis hoeft minder te worden verwarmd, wat de vraag naar elektriciteit vermindert – juist tijdens piekmomenten. De provincie beschouwt isolatie als een zogeheten ‘no regret’-maatregel: altijd verstandig, ongeacht welke duurzame warmteoplossing uiteindelijk wordt gekozen.

De tweede actielijn is actieve voorlichting aan inwoners. De gevolgen van het volle stroomnet worden steeds merkbaarder. De provincie roept gemeenten op om inwoners te informeren over niet alleen hoeveel stroom ze gebruiken, maar vooral wanneer. Met de komst van tijdsafhankelijke tarieven – waarbij stroom tijdens piektijden duurder wordt – loont het om verbruik buiten de piek te plannen. Slimme en hybride warmtepompen die buiten de piek verwarmen, kunnen de druk op het net aanzienlijk verminderen.

De derde actielijn richt zich op netbewuste warmteprogramma’s en wijkaanpakken. Gemeenten leggen in warmteprogramma’s vast hoe wijken van het gas af gaan. De provincie moedigt hen aan om daarin expliciet rekening te houden met netcongestie. Waar warmtenetten kansrijk zijn, verdienen die prioriteit. In wijken met een volledig elektrische eindoplossing ligt de nadruk op voorbereiding, zoals isolatie.

Nieuwe standaard

De uitbreiding van het elektriciteitsnet vergt nog jaren, terwijl de voorbereiding op aardgasvrij wonen nu doorgaat. Netbewust verduurzamen is daarmee geen tijdelijke oplossing, maar de nieuwe standaard, stelt de provincie. Inwoners die zelf aan de slag willen met isolatie of duurzame warmteoplossingen kunnen terecht bij het Energiepunt voor onafhankelijk advies en praktische ondersteuning.