Voorbereidingsbesluit moet winkelleegloop Vreeswijk tegengaan, maar ‘het moet onderdeel zijn van een groter geheel’

Nieuwegein - Het voorbereidingsbesluit voor de oude dorpskern van Vreeswijk, dat moet voorkomen dat winkels zomaar in woningen veranderen, roept gemengde gevoelens op bij ondernemer Annika Willemse. Zij runt een winkel met horeca in het gebied en ziet hoe winkels en voorzieningen verdwijnen. Volgens haar kan de maatregel helpen, maar komt die laat en is die te beperkt zolang er geen breder plan ligt.

Met het voorbereidingsbesluit wil de gemeente voorkomen dat het gebruik van gebouwen en percelen in de oude dorpskern zomaar verandert. Functies zoals detailhandel, dienstverlening, horeca en wonen konden tot nu toe zonder vergunning in elkaar worden omgezet. Door het voorbereidingsbesluit is voor zo’n wijziging voorlopig - het besluit geldt maximaal anderhalf jaar - een vergunning nodig.

Winkels verdwijnen één voor één

Willemse is lid van het Wijkplatform Vreeswijk, dat de gemeente eerder wees op het verdwijnen van winkels en voorzieningen uit de dorpskern. Volgens haar vragen het wijkplatform en ondernemers al jaren aandacht voor het behoud van winkels en voor de gemengde woon-winkel-horecafunctie. “We kregen steeds te horen dat zo’n besluit juridisch niet mogelijk was”, vertelt ze. “Daarom was de verrassing groot toen het nu ineens wél kon.”

De afgelopen jaren zijn verschillende winkels en voorzieningen verdwenen, waaronder een supermarkt, bakker, massagesalon, kaasboer, kinderwagenwinkel, uitvaartwinkel, restaurant en twee slagers. Een aantal andere ondernemers staat op het punt te vertrekken, zoals de modelbouwwinkel en Kruidvat. De modelbouwwinkel wordt omgebouwd naar appartementen - de vergunning daarvoor was al verleend vóór het voorbereidingsbesluit. Kruidvat sluit op 13 juni de deuren. Dit pand kan door het voorbereidingsbesluit niet meer zonder vergunning worden omgebouwd naar appartementen.

De vele werkzaamheden aan wegen, bruggen, sluizen en kademuren spelen volgens Willemse zeker een rol bij het vertrek van ondernemers. “Vreeswijk is soms lastig tot niet bereikbaar. De werkzaamheden volgen elkaar in hoog tempo op en overlappen elkaar met regelmaat. De gevolgen zijn voor de ondernemers. Klanten kiezen dan sneller voor een plek waar ze makkelijker kunnen komen.” De werkzaamheden lopen nog tot en met 2032, wat voor veel ondernemers een lange periode van onzekerheid betekent. "Het ontbreekt ons aan perspectief."

Breder plan

De gemeente werkt aan een analyse van de situatie. Willemse hoopt dat dit leidt tot een breder plan voor de toekomst van de dorpskernen. “Vreeswijk en Jutphaas hebben een eigen karakter en trekken veel bezoekers. Het is belangrijk dat we dat koesteren. Het voorbereidingsbesluit kan een goede stap zijn, maar het moet onderdeel zijn van een groter geheel." Ze benadrukt dat ondernemers graag meedenken. “We willen samenwerken aan een toekomst waarin de dorpskern levendig blijft. Dat is in het belang van iedereen.”
De gemeente laat weten dat de eerste focus lag op het regelen van het voorbereidingsbesluit, “zodat het gebruik van gebouwen niet zomaar kan veranderen”. Nu bereidt de gemeente gespreksrondes voor met ondernemers, pandeigenaren en inwoners, waaruit een ‘ruimtelijke strategie’ moet komen voor de toekomst van Vreeswijk. De analyse is naar verwachting voor de zomer klaar.

De gemeente ziet parallellen met Jutphaas, waar ook zorgen leven over de toekomst van de oude dorpskern. Volgens de gemeente staat ondernemen onder druk doordat mensen anders kopen, bijvoorbeeld online, en winkels vaker woningen worden. “Als we niets doen wordt de oude kern van Vreeswijk een woonwijk met horeca.”