Nieuwe coalitie presenteert plannen voor Nieuwegein: vijf wethouders geïnstalleerd

Nieuwegein - Na 65 dagen onderhandelen presenteerden Lokale Vernieuwing/VSP, VVD, D66 en CDA maandag het coalitieakkoord voor de periode 2026–2030. Een dag later werden de vijf nieuwe wethouders benoemd en geïnstalleerd. Met een akkoord op hoofdlijnen wil de nieuwe coalitie Nieuwegein sterker, socialer en toekomstbestendiger maken.

Na de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart duurde het 65 dagen en 17 bijeenkomsten voordat de vier coalitiepartijen tot een akkoord kwamen. Formateur John Bijl schetste een gemoedelijk verloop van de formatie. Geen onderhandelingen over losse maatregelen, maar een gesprek over de richting van de stad - "geen welles-nietes", zoals Bijl het zelf omschreef. Het resultaat is een akkoord op hoofdlijnen dat scherper definieert waar de stad naartoe wil.

Heleen Peters, lijsttrekker van de grootste coalitiepartij Lokale Vernieuwing/VSP, noemde de gesprekken "goede en kritische gesprekken". De sfeer was uitstekend: er werden Thaise gerechten gegeten, sushirolls gerold, appeltaarten gebakken en ontelbare kopjes koffie gedronken. Eén beeldscherm sneuvelde "maar scherven brengen geluk", aldus Peters.

Nieuw college geïnstalleerd

De nieuwe coalitie kiest voor vijf wethouders. Robert Scholten en John van Engelen vertegenwoordigen Lokale Vernieuwing/VSP, Ellie Eggengoor treedt aan namens de VVD, Tom Verhoeve namens D66 en Mart Hack namens het CDA. Van Engelen vervult zijn wethouderschap voor 0,7 fte. Dinsdag werden alle wethouders officieel benoemd en geïnstalleerd.

Centrum moet bruisen

Het akkoord telt vier inhoudelijke pijlers. De eerste draait om een overheid die dichter bij haar inwoners staat. Concreet wil de coalitie het centrum meer laten bruisen met meer (nacht)horeca, cultuur en evenementen. Het evenemententerrein moet uiterlijk in 2027 klaar zijn. Bij elk buurtplein, het busstation en in het centrum komen openbare toiletten, bij voorkeur gratis en rolstoeltoegankelijk. Grofvuil wordt periodiek gratis opgehaald.

Op het gebied van mobiliteit wil de coalitie een inhaalslag maken voor fietsers, sluipverkeer aanpakken en investeren in veilige schoolroutes. Er wordt onderzocht of gratis openbaar vervoer voor ouderen kan bijdragen aan hun financiële zelfredzaamheid en het bestrijden van eenzaamheid. Verder is het voornemen om parkeren in de parkeergarages in het centrum op maandag tot en met vrijdag de eerste twee uur gratis te maken per 1 januari 2027 - mits de overige eigenaren instemmen.

Financiële problemen voorkomen

De tweede pijler richt zich op sociale samenhang, bestaanszekerheid, onderwijs en jeugd. De coalitie wil Nieuwegein dementievriendelijk maken en investeert in ontmoetingsplekken en wijknetwerken. Er komen picknicktafels in elke speeltuin en er worden Nieuwegein Awards georganiseerd voor vrijwilligers.

Op het gebied van bestaanszekerheid verschuift de aandacht naar het voorkomen van financiële problemen. Er wordt onderzoek gedaan naar een stadsbrede Nieuwegein Pas met kortingen voor inwoners die het financieel moeilijk hebben. Het Kindpakket en de samenwerking met Stichting Leergeld blijven bestaan. Voor jeugdhulp wil de coalitie de wachttijden terugdringen. Jongerencentrum Plein 34 krijgt steun bij zijn verdere ontwikkeling.

Klimaatambitie met vol net

De derde pijler kijkt vooruit: klimaat, energie en digitale veiligheid. Per 1 juli 2026 gaat het regionale elektriciteitsnetwerk op slot - er zijn dan geen nieuwe aansluitingen meer mogelijk. De coalitie wil via een isolatie-offensief de energievraag terugdringen en oplossingen zoals buurtbatterijen en energiehubs stimuleren. Voor nieuwe windturbines is geen ruimte, maar er wordt onderzocht of op de bestaande locatie meer energie kan worden opgewekt. Het klimaatdoel: Nieuwegein produceert in 2040 per saldo geen eigen uitstoot meer.

Groot Merwede krijgt prioriteit

De vierde pijler gaat over wonen en de regionale positie. De coalitie wil stadsbreed streven naar 30 procent sociale huur. Bij Groot Merwede worden tussen de 6.000 en 8.000 woningen gebouwd. De Merwedelijn wordt daarbij als harde randvoorwaarde gezien: zonder die OV-verbinding komt niet alleen de bereikbaarheid onder druk, maar vertraagt ook de woningbouw.

Twaalf miljoen euro

De vier pijlers worden ondersteund door een financieel kader van 12 miljoen euro over de periode 2026–2030, bovenop de reguliere begroting van bijna 300 miljoen euro per jaar. Structurele uitgaven moeten worden gedekt door structurele inkomsten, zodat rekeningen niet worden doorgeschoven naar toekomstige generaties. De lokale lasten stijgen bij voorkeur alleen met de noodzakelijke indexatie.

Raadsagenda

Een opvallend nieuw bestuursinstrument is de raadsagenda, waarmee de gemeenteraad zelf richting kan geven aan beleid vóórdat het college met een voorstel komt. Formateur Bijl adviseert in 2026 te starten met twee onderwerpen: de viering van oud en nieuw en een referendumverordening. De gedachte: eerst het politieke debat, dan pas het beleidsvoorstel.