Toename aantal ongekwalificeerde EMDR-therapeuten

NIEUWEGEIN • Wie hulp wil bij het verwerken van nare ervaringen, kan kiezen voor zogenoemde EMDR-therapie. Er is veel vraag naar deze therapievorm en juist door de toegenomen vraag, gebeurt het vaker dat ongekwalificeerde therapeuten de therapie aanbieden. Zorgelijk, vindt de Vereniging EMDR Nederland (VEN), die de opleidingen accrediteert. “Je hebt bij hen niet de garantie dat ze een kwalitatief goede EMDR-opleiding hebben gehad en voldoende kennis en kunde hebben vanuit hun vooropleiding”, zei voorzitter Jiska Weijermans recent tegen RTL Nieuws over dit onderwerp.

Peter den Hartog is psycholoog en gediplomeerd EMDR-therapeut in Nieuwegein en hij kan zich best voorstellen dat therapeuten denken dat ze mensen snel van hun problemen af kunnen helpen met EMDR-therapie. “Maar je moet wel weten wat je doet om je patiënt goed te kunnen helpen. Iemand die EMDR geeft, moet wat mij betreft zichtbaar zijn diploma in het kantoor hebben hangen.” 

Samenwerkende hersenhelften
EMDR staat voor Eye Movement Desensitization and Reprocessing en het betekent dat een patiënt tijdens de behandeling wordt afgeleid van het trauma, om het zo een plekje te kunnen geven. “EMDR brengt de hersenhelften bij elkaar”, legt Den Hartog uit. “In je remslaap, je diepste slaap, gaan je ogen achter je oogleden heel snel heen en weer. Daar komt ook de term remslaap vandaan. Rem staat voor rapid eye movement. Het is een manier om te herstellen van je dag. Bij EMDR beweeg je je ogen ook snel, maar nu ben je wakker. Door de oogbewegingen worden beide hersenhelften aangesproken en kun je naar een herstel toewerken.”

Verschillende soorten EMDR
Den Hartog zet het liefst EMDR-therapie met oogbewegingen in, maar als dat niet mogelijk is, dan kan EMDR ook plaatsvinden met geluiden of met aanrakingen. “Mensen op een bepaalde leeftijd kunnen niet meer snel met de ogen bewegen. Dan kan ik bijvoorbeeld akoestische of tactiele EMDR inzetten. Bij akoestische EMDR hoort de patiënt geluiden afwisselend aan de linker en aan de rechterkant. Bij tactiele EMDR legt iemand zijn handen voor zich op tafel en geef ik tikjes op de handen. Ook nu breng je de hersenhelften met elkaar in contact.”

Heftige reacties
Volgens Den Hartog is het vooral belangrijk om de patiënt in de gaten te houden tijdens een sessie. “Als iemand een zwaar trauma heeft, en dat kan een schipbreuk zijn, maar ook een aardverschuiving, een neergeschoten buurman, mishandeling of bijvoorbeeld misbruik, dan kan zo’n trauma met EMDR heftige reacties te weeg brengen. Dan ligt het aan de therapeut wanneer je een sessie stopt. Als iemand overhoop gaat, dan is het niet handig om door te gaan. Het ligt heel genuanceerd. Een therapiesessie duurt bij mij drie kwartier, maar ik ben echt niet de volledige drie kwartier bezig met EMDR. Met piepjes kun je het wel langer volhouden dan met oogbewegingen, maar de sessie vraagt best wel iets van iemand.”

BIG-register
Den Hartog denkt dat het niet te verbieden is dat ongekwalificeerde therapeuten EMDR aanbieden. “Ik ben lid van de Nederlandse Federatie van Gezondheidszorg en die zitten er wel goed bovenop.” Vooralsnog zijn aanbieders van EMDR niet opgenomen in het BIG-register, het register dat duidelijkheid geeft over wat een zorgverlener kan en mag. Wat Den Hartog betreft is dat ook geen must. “De GGZ is een afgesloten wereld en door gekwalificeerde EMDR-therapeuten op te nemen in het BIG-register, zou je ook weleens mensen die briljant zijn, uit kunnen sluiten.”

Beheersbare angst
Zelf rondde Den Hartog de opleiding tot EMDR-therapeut zes jaar geleden af. “In het begin vond ik het best eng om te doen. Je moet al de schalen onthouden, maar je moet er ook op letten wat er met iemand gebeurt. Maar oefening baart kunst. Ik heb eigenlijk nooit meegemaakt dat het helemaal niet werkte. Die angst, of wat je hebt meegemaakt, dat gaat natuurlijk niet weg. Ook niet met EMDR. Maar de therapie maakt het milder, dragelijk en houdbaar. Als de therapie goed werkt, dan is het een angst die beheersbaar is geworden.”